Imtihonda ball yo'qotmaslik uchun 7 ta maslahat
Bilgan mavzudan ham ball yo'qotiladi. Yozma javobni tuzish, vaqtni bo'lish va oxirgi tekshiruv bo'yicha yetti amaliy qoida.
Eng achinarli ball yo'qotish — bilmagan mavzuda emas, bilgan mavzuda qilingan xatolar. Quyidagi yettita qoida shu yo'qotishni kamaytiradi.
1. Avval butun varaqni o'qing
Imtihon boshlanishi bilan yozishga tashlanmang. 2-3 daqiqa sarflab barcha savollarni o'qing va har birining yoniga ball qiymatini yozing. Shundan keyin qaysi savolga qancha vaqt berishingiz aniq bo'ladi.
2. Vaqtni ballga qarab bo'ling
50 ballik ish 90 daqiqa bo'lsa, 1 ball taxminan 1.5 daqiqa vaqtga teng. 10 ballik savolga 40 daqiqa sarflab, 20 ballik savolni yarim yozib qoldirish — eng ko'p uchraydigan xato.
Har savolga vaqt chegarasi qo'ying va chegara tugaganda, tugatmagan bo'lsangiz ham keyingisiga o'ting. Vaqt qolsa qaytasiz.
3. Javobni tuzilgan holda yozing
Baholovchi matnni emas, mezon bandlarini qidiradi. Shu tartib deyarli hamma fanda ishlaydi:
- Ta'rif — bitta aniq jumla.
- Tasnif yoki tuzilishi — sanab o'tilgan bandlar.
- Misol — imkoni bo'lsa o'zingizniki.
- Xulosa — bir jumla.
Sarlavha va raqamlash qo'ying. Uzluksiz bir bet matn ichida to'g'ri fikr ko'rinmay qolishi mumkin.
4. Savolga aynan javob bering
"Taqqoslang" deyilgan bo'lsa, ikkalasini ta'riflab qo'yish yetmaydi — farq va o'xshashlikni ko'rsatish kerak. "Tahlil qiling" deyilgan bo'lsa, sanab o'tish emas, sabab-natija kerak. Savoldagi fe'lni belgilab oling va shundan chiqmang.
5. Bo'sh qoldirmang
Bo'sh javob aniq 0 ball. Yarim javob esa ko'pincha qisman ball oladi: ta'rifni bilsangiz, faqat ta'rifni yozing; formulani bilsangiz, formulani yozing. Ayniqsa masalalarda yechim yo'li uchun alohida ball beriladi — javob noto'g'ri chiqsa ham yo'lni yozing.
6. Terminlarni to'g'ri ishlating
"Taxminan shunday" degan javob ko'p ball yo'qotadi. Har fanning 20-30 ta asosiy atamasi bor; ularni so'zma-so'z biling. Atamani to'g'ri ishlatish javobingizni ikki barobar ishonchli qiladi va baholovchiga mezon bandini topishga yordam beradi.
7. Oxirgi 5 daqiqani tekshiruvga qoldiring
Tekshirish ro'yxati:
- Barcha savol raqamlari joyidami, biror savol tushib qolmadimi?
- Masalalarda o'lchov birligi yozilganmi?
- Ism, guruh, variant raqami to'ldirilganmi?
- Yarim qolgan jumla bormi?
Bu besh daqiqa odatda 2-5 ball qaytaradi.
Bonus: imtihondan oldingi kecha
Yangi mavzu ochmang, kamida 7 soat uxlang, ertalab yengil nonushta qiling. Uyqusizlik xotirani emas, diqqatni buzadi — va yuqoridagi yetti qoidaning hammasi diqqatga bog'liq.
Xulosa
Ball bilimdan boshlanadi, lekin yozma javobda tugaydi. Savolni to'g'ri o'qish, vaqtni ballga qarab bo'lish va javobni tuzilgan holda yozish — bilganingizni to'liq ballga aylantiradigan uchta odat.
